Deltion samen met Vlissingen en Berechja in Competentcity 2007

Samen de boer op en maar eens uitleggen wat er zo speciaal is aan het zeevaartonderwijs in Nederland, dat doen scholen nog niet zo vaak. Het Berechjacollege van Urk, het ROC Westerschelde uit Vlissingen en het Deltioncollege traden de stoute schoenen aan en traden gezamenlijk naar buiten tijdens de grote MBOconferentie 2007 in Nijkerk. Naast de positionering van het zeevaartonderwijs stond ook de manier van lesgeven op het programma.

Dat het zeevaartonderwijs een speciale positie in Nederland inneemt is niet iedereen duidelijk. Natuurlijk, het zijn geen doorsneeopleidingen, maar er is meer dat het zeevaartonderwijs zo bijzonder maakt, stelde Petra Hummel (Deltion) tijdens de gezamenlijke presentatie.

Wie is de baas?
Zo heeft elke school te maken met maar liefst 3 ministeries, waar een ‘gewone’ school alleen met het ministerie van onderwijs te maken heeft. Wij hebben ook rekening te houden met Economische Zaken en Verkeer en Waterstaat, want de laatsten bepalen uiteindelijk of een afgestudeerde leerling wel mag varen. Een school kan rustig een diploma afgeven, maar als de scheepvaartinspectie vindt dat de kwaliteit niet goed is, krijgt de leerling geen vaarbevoegdheid! Tja, wel een diploma, maar nooit een baan...



Internationale regels
Ook het buitenland heeft veel invloed. De IMO (international maritime organisation) stelt eisen aan de opleiding. Dat betekent dat er naast het diploma ook nog certificaten behaald dienen te worden. Zonder die certificaten heb je wel een diploma, maar ja, ook hier geldt... Niet varen!
Denk hierbij aan certificaten als Basic Safety en radarwaarnemer. Ook certificaten Maritieme Communicatie en Adfanced Fire Fighting moeten in veel gevallen behaald worden.


Stage
Een ander vreemd fenomeen is de lengte van de stage. In regulier onderwijs op niveau 4 volgt een leerling 1 jaar stage. Natuurlijk is hij of zij dan wel de weekenden en de vakanties vrij.
Als je gaat studeren op een zeevaartschool krijg je te maken met de eis van 360 stagedagen. Je hebt dan dus in 1 jaar maar liefst 5 dagen vrij... Begrijpelijk dus dat de stage vaak uitloopt en dat veel leerlingen er niet in slagen binnen 4 jaar af te studeren. Gelukkig kun je door het gebruik van simulatoren wel tot zo’n 60 dagen stageverkorting krijgen, maar het blijft veel. Veel minder kan de stage ook niet worden, want je kunt nog zo veel simulatoren gebruiken: in het echt is vaak het best.


Zeevaart en competenties
Jan Brouwer van het Berechjacollege (Urk) vertelde over de manier waarop zijn school het competentie-onderwijs op Urk heeft vormgegeven. Het Berechja is o.a. een school voor visserij en leidt op tot niveau 2.
Vroeger begon je op detailniveau met parallel- en serieschakelingen bij elektro bijvoorbeeld, maar kwam je maar nooit dichterbij het groter geheel,  volgens Jan Brouwer. Op Urk wordt nu in het eerste jaar gestart met het werken aan de scheepsmotor en wordt van daaruit uitgelegd hoe schakelingen werken en bijvoorbeeld het leidingsysteem in elkaar zit. Daardoor hebben leerlingen veel sneller in de gaten wat
de verbanden zijn en kunnen ze storingen later sneller opsporen. Met allerlei filmpjes werd gedemonstreerd hoe de lessen in de praktijk in hun werk gaan.

Niet alleen op Urk, maar ook in Vlissingen en Zwolle wordt competentiegericht gewerkt. Dat betekent dat er niet meer de hele dag naar de leraar geluisterd dient te worden, maar dat de leerling zelf veel moet doen. Natuurlijk is er structuur en controle en worden er nog theorielessen gegeven. Doel is nu dat de leerling naast kennis, ook houding en vaardigheden aanleert die in de praktijk nodig zijn om veilig en efficient te kunnen werken.

Binnenkort op deze site een speciale bijdrage over het competentiegerichte onderwijs in Zwolle.